Ô nhiễm không khí tại Hà Nội và làn sóng tìm kiếm “vé an cư” tại các đô thị đáng sống

Hà Nội những ngày đầu đông 2025, người ta không còn chào nhau bằng câu hỏi “Hôm nay thế nào?” mà thay bằng “Chỉ số bụi mịn hôm nay bao nhiêu?”. Đằng sau những con số về chất lượng không khí nhảy vọt là một làn sóng dịch chuyển âm thầm nhưng quyết liệt của những người đang đi tìm một bầu trời để thở đúng nghĩa.

Khi “hít thở” trở thành mối lo thường trực

Theo dữ liệu từ các hệ thống quan trắc không khí công cộng,  trong nhiều ngày đầu tháng 12/2025, chỉ số chất lượng không khí (AQI) tại Hà Nội thường xuyên vượt ngưỡng 200, có thời điểm chạm mốc 250–300, thuộc nhóm “rất xấu” đến “nguy hại cho sức khỏe”. 

Tại một quán cà phê trên phố Cầu Giấy, chị Hoàng Lan (35 tuổi) vừa lau vội lớp bụi trên mặt bàn vừa thở dài nhìn đứa con nhỏ đang húng hắng ho. “Mấy tuần nay, sáng nào mở cửa ra cũng thấy một lớp màng đục ngầu. Chẳng biết là sương hay là khói bụi, chỉ biết con cứ hết sổ mũi lại viêm họng lặt vặt mãi không dứt”, chị Lan chia sẻ.

Với ông Thành (62 tuổi, quận Hoàng Mai), thói quen đi bộ công viên mỗi sáng đã bị thay thế bằng việc quanh quẩn trong 4 bức tường với chiếc máy lọc không khí chạy hết công suất. “Ở nhà thì bí bách, ra đường thì nặng ngực. Chúng tôi già rồi, giờ chỉ mong có chỗ nào không khí sạch để đi bộ dăm ba vòng mà không phải đeo khẩu trang kín mít”.

Không chỉ người già hay trẻ nhỏ, nhóm lao động ngoài trời và người trẻ cũng chịu ảnh hưởng rõ rệt. Anh Minh (30 tuổi) một tài xế xe công nghệ cho biết, những ngày Hà Nội mù mịt khói bụi khiến anh luôn trong trạng thái mệt mỏi dù đã giảm giờ làm việc. 

Theo các chuyên gia y tế, việc tiếp xúc lâu dài với không khí ô nhiễm có thể làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, tim mạch và suy giảm miễn dịch. Đáng chú ý, ngay cả người khỏe mạnh cũng có thể chịu tác động tiêu cực nếu sinh sống nhiều năm trong môi trường không khí kém chất lượng. Từ một vấn đề từng được xem là “cái giá phải trả của đô thị hóa”, ô nhiễm không khí đang trở thành câu hỏi lớn về chất lượng sống dài hạn.

“Di cư vì sức khỏe”, xu hướng tìm kiếm ngôi nhà “Wellness”

Trong vài năm trở lại đây, một xu hướng âm thầm nhưng rõ nét đang hình thành: người dân các đô thị lớn, đặc biệt là Hà Nội, bắt đầu tìm kiếm những lựa chọn an cư khác. Đó là các gia đình trẻ mong muốn con cái lớn lên trong môi trường trong lành hơn; là doanh nhân, chuyên gia muốn có không gian sống cân bằng; là những người trung niên, người về hưu đặt sức khỏe thể chất và tinh thần lên hàng đầu.

Trong bức tranh đó, Đà Nẵng nổi lên như một điểm đến được nhắc đến nhiều hơn bởi danh xưng “thành phố đáng sống”. Theo các nền tảng quan trắc, chất lượng không khí tại Đà Nẵng trong cùng giai đoạn thường dao động ở mức tốt đến trung bình, thấp hơn đáng kể so với các đô thị lớn phía Bắc.

Anh Minh Quân, một chuyên gia IT vừa quyết định chuyển cả gia đình từ Hà Nội vào Đà Nẵng, chia sẻ: “Ở Đà Nẵng, điều thay đổi lớn nhất không phải là nhà cửa, mà là nhịp sống. Buổi sáng có thể chạy bộ ven sông, hít thở sâu mà không lo mùi khói xe. Tinh thần làm việc cũng tốt hơn rất nhiều”.

Đáng chú ý, dòng dịch chuyển này không hướng về trung tâm Đà Nẵng mà mở rộng về khu vực phía Nam thành phố, dọc trục sông Cổ Cò, nơi được quy hoạch với mật độ xây dựng thấp hơn, không gian mở và kết nối thuận tiện với biển cũng như đô thị lõi. Sự dịch chuyển này cũng kéo theo sự thay đổi trong tư duy làm sản phẩm của các nhà phát triển bất động sản. Điển hình như khu phức hợp Regal Complex tại Nam Đà Nẵng, thay vì chỉ xây dựng một dự án căn hộ hạng sang, dự án này đầu tư vào trải nghiệm sống chuẩn “wellness luxury” bên sông Cổ Cò. 

Có thể thấy, ô nhiễm không khí tại Hà Nội không chỉ là một vấn đề môi trường, mà đang trở thành chất xúc tác cho sự dịch chuyển tư duy an cư trên quy mô lớn. Người mua nhà ngày nay không còn chạy theo những con số tăng giá ngắn hạn, mà bắt đầu đặt câu hỏi về sức khỏe, tinh thần và chất lượng sống trong 10–20 năm tới. Khi Đà Nẵng đang vươn mình trở thành trung tâm tài chính quốc tế, những dự án chú trọng vào sức khỏe như Regal Complex không cung cấp căn hộ, mà còn mang đến một “chiếc vé” để trở về với sự cân bằng thực thụ.